عبد الحسين بينش
202
آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي )
تاج محل مقبرهاى مقدس به شمار نمىرود ، اما وجود برخى علايم و نمادهاى مورد تقديس در باورهاى سنتى و معتقدات مذهبى در طراحى و ساختمان تاج محل ، سبب شده است كه بسيارى از محققان از برخى جنبههاى آن تفاسير تقدسگرايانه بكنند : با عنايت به كتيبههاى قرآنى ، كه عمدتاً دربارهء بهشت و قيامت است ، باغ و درختان آن را تمثيل جاودانگى و حيات دانسته و با الگويى ملكوتى ( بهشت ) انطباق دادهاند ؛ دروازدهء اصلى مجموعه را نماد مدخلى دانستهاند كه پيامبر اكرم در معراج از طريق آن وارد بهشت شد ؛ حوض مرمرين مرتفع وسط باغ را نماد حوض كوثر و چهار نهر چهار سوى آن را نماد چهار نهر جارى در بهشت شمردهاند ؛ عمارت مزار را با گنبدهاى پيازىاش نماد عرش دانستهاند كه خداوند در روز رستاخيز بر آن به داورى مىنشيند و چهار منارهء اطراف آن نيز ، براساس كيهانشناسى عاميانهء قرون وسطا ، چهار ركن عرش قلمداد شده است . « 1 » 2 - 5 . جامع دهلى جامع دهلى در سال 1060 ه / 1650 ميلادى ساخته شد . اين بناى با شكوه ، در ميدانى مرتفع بنا شده و براى بالارفتن به آن پلكانهايى تعبيه شدهاست . اين پلكانها به دروازهء بزرگى منتهى مىگرددكه سبك معمارى آن ايرانى است . مسجد از سنگ سرخ بنا شده و روى آن را با سنگ مرمر سفيد و سنگ سياه در كمال مهارت و استادى پوشانيدهاند . در اين مسجد طرز معمارى عرب و ايرانى و هندى با هم تركيب يافتهاند . تصوير شمارهء 53 جامع دهلى
--> ( 1 ) . دانشنامهء جهان اسلام ، مقالهء تاج محل